Bewustzijn en gezondheid: de helende kracht van bewustzijn
Geplaats door SVEN FISCHER op

In een tijdperk waarin de geneeskunde steeds complexer en preciezer wordt, is er een gebied dat nog steeds geen verklaring kent: hoe beïnvloedt ons bewustzijn onze eigen gezondheid? Er is een groeiende interesse in wat bewustzijn is en hoe het zich ontwikkelt, en mensen uit uiteenlopende vakgebieden zoals de neurowetenschappen en de kwantumfysica hebben zich erover gebogen en erover gedebatteerd. Goede overzichten van deze discussies zijn bijvoorbeeld te vinden bij Kurzgesagt en Lex Friedman .
Terwijl wetenschappers nog steeds worstelen met de ware aard van bewustzijn, suggereert een groeiend aantal onderzoeken dat de kwaliteit van ons bewustzijn – wat we opmerken, denken en voelen – een cruciale rol speelt in onze gezondheid. In de context van gezondheid omvat het hoe bewust we zijn van ons lichaam, onze emoties, keuzes en stressreacties. Dit interne bewustzijn is niet abstract – het heeft fysiologische gevolgen.
Geest en lichaam: een tweerichtingsverkeer
Bewustzijn, met name wanneer dit wordt ontwikkeld door middel van mindfulness of introspectie, heeft invloed op ons immuunsysteem, onze hormoonregulatie en ontstekingen en heeft daarmee een belangrijke impact op onze gezondheid.
Uit een onderzoek bleek dat deelnemers die een acht weken durend mindfulness-meditatieprogramma hadden afgerond, meer activiteit vertoonden in de linker prefrontale cortex, een gebied dat verband houdt met positieve emoties. Ook bleken ze sterkere antilichaamreacties te hebben op een griepvaccin , vergeleken met de controlegroep.
"De geest kan het lichaamsleven op biologisch niveau beïnvloeden."
— Davidson, RJ et al., Psychosomatische Geneeskunde
Bewuste keuzes vormen biologische realiteiten
Bewustzijn beïnvloedt gedrag, en gedrag beïnvloedt de gezondheid. Chronische stress is een bekende factor die bijdraagt aan ziekte. Bewustzijn biedt een hulpmiddel om stress te verminderen. Oefeningen zoals aandachtige aandacht, diepe ademhaling en cognitieve heroriëntatie activeren het parasympathische zenuwstelsel, waardoor cortisol en ontstekingen afnemen.
Hoe bewuster we reageren, hoe minder schade stress aan onze gezondheid toebrengt.
Spiritueel bewustzijn en genezing
Spirituele praktijken zoals gebed, meditatie met mededogen en transcendente toestanden hebben voordelen laten zien, zoals een lagere bloeddruk, minder ontstekingsmarkers en een grotere tevredenheid met het leven (Koenig, 2012).
"Wie een 'waarom' heeft om te leven, kan bijna elke 'hoe' verdragen." Betekenis is belangrijk – en bewustzijn is de sleutel om die te ontdekken.
Conclusie: Bewustzijn als preventieve geneeskunde
Het bewijs is duidelijk: bewuster zijn leidt tot betere gezondheidsresultaten. Bewustzijn is niet slechts een passieve waarnemer van gezondheid, het is een actieve speler.
Het is geen vervanging voor medische zorg, maar het kan er wel een krachtige aanvulling op zijn. Van mindfulness tot meditatie, elke poging om meer zelfbewustzijn te ontwikkelen is een stap in de richting van blijvend welzijn.
Meer weten? Bekijk dan de evenementen die FischerMooy organiseert!
Verder lezen en referenties
Davidson, RJ et al. (2003). Veranderingen in de hersen- en immuunfunctie veroorzaakt door mindfulnessmeditatie. Psychosomatic Medicine , 65(4), 564–570.
Brown, KW & Ryan, RM (2011). Mindfulness en de rol ervan in psychologisch welzijn. Gezondheidspsychologie , 30(3), 291–306.
Chiesa, A., & Serretti, A. (2009). Mindfulness-gebaseerde stressreductie. Tijdschrift voor alternatieve en complementaire geneeskunde , 15(5), 593–600.
Benedetti, F. et al. (2005). Neurobiologische mechanismen van het placebo-effect. Journal of Neuroscience , 25(45), 10390–10402.
Koenig, HG (2012). Religie, spiritualiteit en gezondheid. ISRN Psychiatrie , artikel-ID 278730.